Email ile takip et.

10 Kasım 2011 Perşembe

İbn-i Sina (Avicenna) ve Mustafa Kemal (Atatürk)

Ord. Prof. Dr. Sadi Irmak, Atatürk ile alakalı bir anısını şöyle anlatmıştır:

"Huzurunda bulunmak mutluluğunu tattığım günlerden birisindeydi (15 Mayıs  1932). Zihinleri açık tutmak için uyguladığı usulle ani bir soru ortaya attı:
- Bizde çağının zirvesine erişmiş ilim adamı var mı?
- Var efendim, dedim.
- Kim?
- İbn-i Sina.
- Hangi branşta ?
- Tıp'ta.
- Hangi eseriyle ?
- El Kanun Fi't-Tıbb adlı büyük eseriyle.

Baktım... Yüzünde bir memnunluk ifadesi belirdi, sordu:

- Kitabının adını "Tıp İlmi" veya "Tıp Fenni" demeyip Tıp Kanunu demesini nasıl izah edersin ?

Doğrusu bu soruya hiç hazır değildim.

- Ancak bir tahmin ileri sürebilirim, dedim.
- Nasıl bir tahmin ?
- Kitabına ancak kesinlikle doğruluğuna emin olduğu sonuçları aldığını söylemiş olabilir.
- Hayır, dedi. O zaman herkesin kitabına kanun demesi gerekirdi.

Bir durgunluk oldu. Birkaç dakika sonra beni hayran etmiş olan şu açıklamayı yaptı:

- Kanun ne türlü ilimlerde bahis konusu olur ?
- Pozitif ilimlerde.
- Bu doğru, yalnız İbn-i Sina'dan önce tıbba "Müspet İlim" diyen olmuş mudur ? Tıp bilginlerine ne ad verilirdi ?
- "Tecrubi Tıp İlmi" mevcut olmadığı dönemlerde "Sezişler" "Görgü Ürünleri" biraz da "Mantık Kontrolü" bahis konusu idi.
- Şu halde İbn-i Sina'dan önce tıbbı, pozitif ilimlerden sayan kimse, mesela Yunan ve Romalılarda görülmediğine göre tıbbı pozitif ilim olarak benimseyen ilk gözlemci ve düşünür İbn-i Sina olmuyor mu ?
- Paşam son derece kıymetli bir gerçeği ve ölçüsünü ortaya koydunuz."

İbn-i Sina 980-1037 yılları arasında yaşamış ünlü bir alim, Mustafa Kemal ise 1881-1938 arasında yaşamış ünlü bir siyaset ve fikir adamı. İkisi de paralel tarihlerde yaşamışlar ve aynı yaşta ölmüşler.
 
İbn-i Sina ilmiyle Avrupa'da Avicenna olarak ün salmış. Hatta Hipokrat ve Galen ile beraber resmedildiği bir tabloda diğerlerinden daha üstün bir yere oturtulmuş. Mustafa Kemal ise yaptıklarıyla bir kavmin atası manasında Atatürk ismine layık görülmüş.


Avicenna

Yukarıda Ord. Prof. Dr. Sadi Irmak'ın bu hatırasını okuduktan sonra dedim ki: "İbn-i Sina 1000 küsür yıllarında yaşamış ama anlaşılabilmesi için 1900'lü yılları beklemesi gerekiyormuş."

İşte Mustafa Kemal Atatürk böyle yüksek bir dimağ. Ve yıllar geçtikçe de anlaşılmaya ve değeri artmaya devam ediyor.

1 yorum: