Email ile takip et.

8 Ağustos 2011 Pazartesi

Beşiktaş Mevlevihanesi (Bahariye Mevlevihanesi)

Katre-i Matem'de geçmekte olan ve kahramanın bir süre dervişliğe soyunduğu mevlevihanedir. Günümüzde Galata Mevlevihanesi'ni duymama rağmen bu mevlevihaneyi duymamıştım. Bu da beni araştırmaya itti.
Araştırma sonucunda da neden duymadığımı anladım. Çünkü 1613'te Beşiktaş mevkiine yapılan ve boğaza nazır olan mevlevihane, 1860 küsürlü yıllarda Sultan Abdülaziz, Çırağan Sarayı'nı yaptırırken yıktırılmıştır ve Çırağan Sarayı bu mevlevihanenin üzerinde yükselmektedir bugün.

Mevlevihaneyi 17. yüzyılın önde gelen devlet adamlarından Sadrazam Ohrili Hüseyin Paşa 1613 yılında yaptırmıştır. İstanbul'un, Galata ve Yenikapı Mevlevihaneleri'nden sonra yapılan 3. mevlevihanesidir. Mevlevihane’nin ilk şeyhi, aynı zamanda Gelibolu Mevlevihanesi'nin şeyhi olan Agazade Mehmet Dede’dir. Bu Mevlevihane’nin kuruluşunu anlatan ilginç bir de öyküsü vardır:
Kaptan-ı Derya Ohrili Hüseyin Paşa Akdeniz seferinden dönerken Gelibolu’ya uğramış ve Gelibolu Mevlevihanesi Şeyhi Agazade Mehmet Dede’yi ziyaret etmeyi unutmuştur. İstanbul’a hareketinde şiddetli bir fırtınaya tutulmuş ve geriye dönmek zorunda kalmıştır. Tekrar Gelibolu’ya geldiğinde deniz sakinleşmiş, yeniden hareket ettiğinde fırtına başlamıştır. Bunu bir gönül kırıklığına bağlayan Hüseyin Paşa “galiba Gelibolu erenlerinden birini ziyaret etmeyi unuttuk” diyerek sorup soruşturmuş ve Mehmet Dede’yi ziyaret etmediğini öğrenmiştir. Bunun üzerine Mehmet Dede’ye giderek kusurunun bağışlanmasını istemiştir. O da donanmanın Marmara’ya açılması için dua etmiş ve Paşa’ya bir daha fırtına ile karşılaşmayacağını söylemiştir. Bunun ardından da yakında Sadaret mührü ile payelendirileceğini, sonra da saraya damat olacağını müjdelemiştir. Gerçekten de Ohrili Hüseyin Paşa İstanbul’a dönüşünde sadrazamlığa yükselmiş, bir süre sonra da damatlık Ona layık görülmüştür. Ohrili Hüseyin Paşa, bütün bunları Agazade Mehmet Dede’nin kerametine bağlamış ve bir şükran borcu olarak da Beşiktaş Mevlevihanesini yaptırmıştır.

Daha sonraları mevlevihanenin kaderi bellidir. Çırağan Sarayı yapımından ötürü yıkılacaktır. Daha sonraları sırayla Fındıklı ve Maçka civarına taşınmış. En son da Eyüp Bahariye'deki son mekanına yerleşmiştir. Bundan sonra ismi Bahariye Mevlevihanesi olarak değişecektir. Burası 1925'e kadar aktif şekilde kullanılmış, bu sene tekke, zaviye ve dergahların kapatılmasıyla işlevini yitirmiştir. Daha sonraları kullanılmadığı için bakımsız kalmış, sonra da yıktırılmıştır. Şu günlerde ise Eyüp Belediyesi'nin yeniden canlandırma faliyetleri devam etmektedir.

Beşiktaş Mevlevihanesi yıktırıldığı zaman Beşiktaş’taki son şeyhi Nazif Efendi’nin kemikleri Maçka’ya götürülmüşse de diğer Mevlevi mezarları Çırağan Sarayı’nın bodrumunda kalmıştır. Günümüzde aynı yerde yapılan Çırağan Oteli'nden ötürü bu mezarların ne olduğu bilinmemektedir.

Beşiktaş Mevlevihanesi'nin yıktırılıp yerine Çırağan Sarayı'nın yaptırılması üzerine, halk arasında sarayın ismi uğursuz saraya çıkmıştır. Zira Abdülmecit Han burda kaldığı ilk gün düşüp ayağını kırmıştır. Sarayda çıkan yangınlar da genelde bu uğursuzluğa yorulur.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder